Burun, solunum sisteminin önemli bir parçasıdır ve solunan havanın filtrelenmesi, nemlendirilmesi ve ısıtılması gibi önemli görevleri vardır. Burnun orta kısmında bulunan ve iki burun boşluğunu birbirinden ayıran yapı nazal septum olarak adlandırılır. Bu yapı kıkırdak ve kemikten oluşur.
Septumun orta hatta düz bir şekilde bulunması gerekir. Ancak bazı kişilerde bu yapı sağa veya sola doğru eğilebilir. Bu durum septum deviasyonu ya da halk arasında bilinen adıyla burun eğriliği olarak adlandırılır.
Septum deviasyonu oldukça yaygın görülen bir durumdur. Her burun eğriliği sağlık sorunlarına yol açmasa da bazı kişilerde burun tıkanıklığı, nefes alma güçlüğü, sık sinüzit ve horlama gibi önemli şikayetlere neden olabilir. Bu durum kişinin yaşam kalitesini etkileyebilir ve bazı hastalarda tedavi gerektirebilir.
Septum Deviasyonu (Burun Eğriliği) Nedir?
Septum deviasyonu, burun içindeki septum adı verilen duvarın orta hattan saparak sağa veya sola doğru eğilmesi durumudur. Normalde bu yapı burnun ortasında yer alarak iki burun boşluğunu dengeli şekilde ayırır.
Septum deviasyonu olduğunda:
-
Burun boşluklarından biri daralabilir
-
Hava akımı dengesiz hale gelebilir
-
Burun solunumu zorlaşabilir
Burun eğriliği hafif olduğunda çoğu zaman belirti vermeyebilir. Ancak ileri derecede deviasyon olduğunda burun tıkanıklığı ve nefes alma güçlüğü gibi şikayetler ortaya çıkabilir.
Septum deviasyonu hem çocuklarda hem de yetişkinlerde görülebilir. Bazı kişilerde doğuştan mevcut olabilirken, bazı durumlarda sonradan gelişebilir.
Septum Deviasyonu (Burun Eğriliği) Neden Olur?
Septum deviasyonunun ortaya çıkmasına neden olabilecek çeşitli faktörler bulunmaktadır.
Başlıca nedenler şunlardır:
-
Doğuştan gelen yapısal farklılıklar
-
Doğum sırasında burun travması
-
Çocukluk veya yetişkinlik döneminde buruna alınan darbeler
-
Spor kazaları
-
Trafik kazaları
-
Yüz kemiklerinin gelişim sürecindeki farklılıklar
-
Burun kırıkları
-
Genetik yatkınlık
Bazı kişilerde septum deviasyonu oldukça hafif olabilir ve herhangi bir belirti oluşturmaz. Ancak eğrilik arttıkça burun içindeki hava akışı bozulabilir ve çeşitli şikayetler ortaya çıkabilir.
Septum Deviasyonu (Burun Eğriliği) Belirtileri Nelerdir?
Septum deviasyonu bazı kişilerde belirgin şikayetlere neden olabilir. Belirtiler genellikle eğriliğin derecesine bağlı olarak değişir.
En sık görülen belirtiler şunlardır:
-
Sürekli veya aralıklı burun tıkanıklığı
-
Bir burun deliğinin diğerine göre daha fazla tıkalı olması
-
Nefes alma güçlüğü
-
Horlama
-
Uyku sırasında ağız açık soluma
-
Sık sinüzit atakları
-
Baş ağrısı
-
Burun kuruluğu
-
Burun kanaması
-
Koku alma duyusunda azalma
-
Egzersiz sırasında nefes almakta zorlanma
Burun tıkanıklığı özellikle geceleri daha belirgin olabilir ve uyku kalitesini olumsuz etkileyebilir.
Septum Deviasyonu (Burun Eğriliği) Nasıl Teşhis Edilir?
Septum deviasyonu genellikle Kulak Burun Boğaz muayenesi ile teşhis edilebilir.
Teşhis sürecinde kullanılan yöntemler şunlardır:
Fizik Muayene
KBB uzmanı burun içini özel aletlerle inceleyerek septumun konumunu değerlendirir.
Endoskopik Muayene
İnce bir kamera sistemi kullanılarak burun içi detaylı şekilde görüntülenebilir. Bu yöntem sayesinde:
-
Septum eğriliğinin derecesi
-
Burun içi yapıların durumu
-
Burun eti büyümesi gibi ek problemler
net şekilde değerlendirilebilir.
Görüntüleme Yöntemleri
Bazı durumlarda özellikle sinüzit şüphesi varsa sinüs tomografisi gibi görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir.
Doğru teşhis, uygun tedavi planının oluşturulması açısından önemlidir.
Septum Deviasyonu (Burun Eğriliği) Tedavi Yöntemleri
Septum deviasyonunun tedavisi hastanın şikayetlerine ve deviasyonun derecesine göre planlanır.
İlaç Tedavisi
Septum deviasyonu yapısal bir problem olduğu için ilaç tedavisi eğriliği düzeltmez. Ancak bazı durumlarda şikayetleri azaltmaya yardımcı olabilir.
Kullanılabilecek tedaviler şunlardır:
-
Burun spreyleri
-
Antihistaminik ilaçlar
-
Tuzlu su ile burun yıkama solüsyonları
-
Alerji tedavileri
Bu tedaviler özellikle burun eti büyümesi veya alerjik durumlarda fayda sağlayabilir.
Medikal Tedavi
Burun solunumunu desteklemek amacıyla bazı yaşam tarzı düzenlemeleri önerilebilir:
-
Burun hijyenine dikkat etmek
-
Sigara dumanından uzak durmak
-
Alerjik faktörleri kontrol altına almak
-
Nemli ortam sağlamak
Bu önlemler bazı hastalarda şikayetleri hafifletebilir.
Cerrahi Tedavi
Septum deviasyonunun kesin tedavisi septoplasti ameliyatıdır.
Septoplasti ameliyatında:
-
Eğri olan septum düzeltilir
-
Burun içi hava yolu genişletilir
-
Burun solunumu iyileştirilir
Ameliyatın özellikleri:
-
Genellikle genel anestezi altında yapılır
-
Ortalama 30–60 dakika sürer
-
Burun dış görünümünde değişiklik yapılmaz
-
Çoğu hasta kısa sürede günlük hayatına dönebilir
Bazı durumlarda septoplasti ameliyatı burun estetiği (rinoplasti) ile birlikte yapılabilir.
Destekleyici Yöntemler
Tedavi sürecinde bazı destekleyici öneriler de yapılabilir:
-
Tuzlu su ile burun temizliği
-
Nemlendirici cihaz kullanımı
-
Alerji kontrolü
-
Sağlıklı yaşam alışkanlıkları
Bu yöntemler burun solunumunun daha rahat olmasına yardımcı olabilir.
Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Septum deviasyonu tedavi edilmediğinde bazı kişilerde uzun vadede çeşitli sağlık sorunlarına yol açabilir.
Olası komplikasyonlar şunlardır:
-
Kronik burun tıkanıklığı
-
Sık sinüzit enfeksiyonları
-
Uyku kalitesinin bozulması
-
Horlama ve uyku apnesi
-
Ağız solunumu
-
Boğaz kuruluğu
-
Koku alma duyusunda azalma
-
Günlük yaşam kalitesinde düşüş
Bu nedenle uzun süre devam eden burun tıkanıklığı şikayetlerinde bir KBB uzmanına başvurmak önemlidir.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Aşağıdaki durumlarda bir Kulak Burun Boğaz uzmanına başvurulması önerilir:
-
Sürekli burun tıkanıklığı
-
Tek taraflı burun tıkanıklığı
-
Nefes almakta zorlanma
-
Sık sinüzit atakları
-
Horlama ve uyku problemleri
-
Burun kanamaları
-
Burun travması sonrası gelişen tıkanıklık
Erken değerlendirme sayesinde uygun tedavi planı oluşturulabilir.
Septum Deviasyonu (Burun Eğriliği) Nasıl Önlenir?
Septum deviasyonunun bazı türleri doğuştan olduğu için tamamen önlenmesi mümkün olmayabilir. Ancak bazı önlemler riski azaltabilir.
Alınabilecek önlemler şunlardır:
-
Burun travmalarından korunmak
-
Spor yaparken koruyucu ekipman kullanmak
-
Çocuklarda burun darbelerine dikkat etmek
-
Trafik kazalarına karşı güvenlik önlemleri almak
-
Burun kırıklarının erken tedavi edilmesi
Bu önlemler sonradan gelişebilecek burun eğriliği riskini azaltabilir.
Sık Sorulan Sorular
Septum deviasyonu tehlikeli midir?
Septum deviasyonu çoğu zaman ciddi bir sağlık sorunu oluşturmaz. Ancak ileri derecede eğrilik burun solunumunu zorlaştırabilir ve tedavi gerektirebilir.
Septum deviasyonu ameliyatı zor bir ameliyat mıdır?
Septoplasti ameliyatı KBB cerrahisinde sık uygulanan ve genellikle güvenli kabul edilen bir cerrahi işlemdir.
Septum deviasyonu ameliyatından sonra burun şekli değişir mi?
Septoplasti ameliyatı yalnızca burun içindeki eğriliği düzeltir. Burun dış görünümünde genellikle değişiklik yapılmaz.
Ameliyat sonrası iyileşme süresi ne kadardır?
Çoğu hasta birkaç gün içinde günlük yaşamına dönebilir. Tam iyileşme süreci kişiye göre değişebilir.
Septum deviasyonu tekrar oluşur mu?
Doğru cerrahi teknik uygulandığında deviasyonun tekrar oluşma ihtimali düşüktür.
